Fortepian Chopina – Historia Pleyel, Érard i Broadwood (2026)

Fryderyk Chopin grał na kilku różnych fortepianach przez całe swoje życie – i każdy z nich odcisnął piętno na jego muzyce. Zrozumienie tych instrumentów to klucz do zrozumienia jego twórczości, a zarazem punkt wyjścia do tego, jak brzmią dziś fortepiany Konkursu Chopinowskiego.

Pleyel – fortepian serca Chopina

Chopin preferował fortepiany paryskiej firmy Camille Pleyel ponad wszystkie inne. Instrumenty Pleyela miały delikatne, „perłowe” brzmienie – idealne do chopinowskiej cantileny i subtelnego rubata. Kompozytor cenił przede wszystkim bezpośredni kontakt palca z mechaniką: czuł, że młoteczki „wiernie tłumaczą uczucie, które chce wyrazić”.

Sam Chopin ujął to słynnym zdaniem:

„Kiedy czuję się niedysponowany, gram na fortepianie Érarda i łatwo znajduję w nim gotowy dźwięk. Ale kiedy czuję się pełen sił i zdolny odnaleźć własny dźwięk – potrzebuję fortepianu Pleyela.”

Związek był też zawodowy: Chopin bywał nieformalnym ambasadorem marki, a swój paryski debiut w 1832 r. zagrał właśnie na Pleyelu. To Pleyel towarzyszył mu również w ostatnich latach życia.

Érard – gotowy dźwięk i innowacja

Sébastien Érard opatentował mechanikę z podwójną repetycją (double échappement) w 1821 roku – rozwiązanie rewolucyjne, umożliwiające szybsze powtarzanie dźwięku i pewniejszą grę w dużych salach. Chopin cenił Érardy za większą siłę i „gotowy”, od razu pełny dźwięk, szczególnie przydatny, gdy nie był w najlepszej formie. Firma Érard wielokrotnie użyczała mu instrumentów na koncerty.

Broadwood – angielski przyjaciel (1848)

Podczas tournée po Wielkiej Brytanii w 1848 roku Chopin korzystał z fortepianów londyńskiej firmy John Broadwood & Sons. Miały cięższą mechanikę i mocniejsze brzmienie, dopasowane do większych angielskich i szkockich sal. O właścicielu Chopin pisał z sympatią, nazywając go „prawdziwym londyńskim Pleyelem” i swoim „najlepszym i najwierniejszym przyjacielem”.

Trzy fortepiany na Dover Street

W londyńskim mieszkaniu przy 48 Dover Street Chopin miał jednocześnie po jednym instrumencie od każdej z trzech wielkich firm – Pleyela (jego własny egzemplarz, grand nr 13819, przywieziony z Paryża), Broadwooda i Érarda. W liście z maja 1848 r. pisał z dumą: „Mam trzy fortepiany. Poza Pleyelem mam Broadwooda i Érarda – ale jak dotąd grałem tylko na własnym.” Ta anegdota najlepiej oddaje jego przywiązanie do Pleyela.

Od Chopina do Konkursu Chopinowskiego

Dziś, na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina, uczestnicy wybierają instrument spośród kilku czołowych marek: Steinway & Sons (Hamburg i Nowy Jork), Fazioli, Yamaha (model CFX), Kawai (koncertowy Shigeru SK-EX) oraz – od edycji 2021 – C. Bechstein. Każda z tych marek niesie inną filozofię dźwięku, podobnie jak Pleyel, Érard i Broadwood za życia kompozytora.

Jeśli chcesz przełożyć tę wiedzę na własny wybór, zobacz nasze przewodniki:

• Fortepian – kompletny przewodnik: wybór, marki, ceny
• Steinway – przewodnik po modelach i cenach
• Fazioli – włoska doskonałość fortepianowa
• Bechstein – przewodnik po fortepianach
• Test koncertowego Steinwaya D-274 i test Yamaha CFX

Nasze oceny instrumentów powstają według przejrzystej metody oceniania.

Najczęstsze pytania

Na jakim fortepianie najczęściej grał Chopin?

Najchętniej na Pleyelu – cenił jego delikatne, perłowe brzmienie i bezpośredni kontakt z mechaniką. Érarda używał, gdy potrzebował gotowego, mocnego dźwięku.

Dlaczego Chopin wolał Pleyela od Érarda?

Pleyel pozwalał mu samodzielnie „rzeźbić” dźwięk i wymagał większej kontroli, podczas gdy Érard dawał dźwięk od razu pełny. Dla Chopina ta zależność między wysiłkiem a efektem była zaletą.

Czy Chopin grał na Steinwayu?

Nie. Chopin zmarł w 1849 r., a Steinway & Sons powstał w 1853 r. Steinway stał się natomiast jednym z głównych fortepianów współczesnego Konkursu Chopinowskiego.

Zobacz ceny w Thomann →

Ta strona zawiera linki afiliacyjne. Jeśli kupisz za ich pośrednictwem, możemy otrzymać prowizję, bez dodatkowych kosztów dla Ciebie.